درباره همایش ملی دفاع غیرنظامی در صنعت آب و فاضلاب

بستری ملی برای تبادل دانش و تقویت پدافند غیرعامل در زیرساخت‌های آبی

مقدمه

پدافند غیرعامل به مجموعه‌ای از اقدامات دفاعی گفته می‌شود که بدون استفاده از جنگ‌افزار ، با هدف کاهش آسیب‌پذیری زیرساخت‌ها ، تاسیسات حیاتی و جمعیت در برابر تهدیدات دشمن انجام می‌گیرد . برخلاف پدافند عامل که مبتنی بر تسلیحات و نیروی نظامی است ، پدافند غیرعامل بر اصول فنی ، مهندسی و مدیریتی تأکید دارد.

 شکل گیری تمدن های اوّلیه در جهان همواره با وقوع جنگ همراه بوده است. در طول تاریخ انسان ها از طریق پناه گرفتن در غارها، ساخت جوشن و سپر، ایجاد برج و بارو و قلعه های محکم و مرتفع، حفر خندق برای حفظ جان و تامین امنیّت گروهی با هدف پیشگیری از حملات غافلگیرانه دشمن اقدام نموده اند،

در قرن ۲۱ با گسترش تهدیدات نوین از جمله حملات سایبری، تروریسم و جنگ‌های هیبریدی، مقوله دفاع غیرنظامی اهمیت بیشتری یافته است. در استراتژی های انهدامی معرفی شده توسط سرهنگ جان واردن برای ارتش آمریکا بعد از جنگ ویتنام ، ۵ حلقه برای نابودی طرف مخاصمه معرفی شده است. ( تصویر زیر ) . براساس تئوری واردن ، مهمترین وظیفه در طرح ریزی یک جنگ،  شناسایی مراکز ثقل کشور برای تهاجم است که اگر دقیق شناسایی و مورد هدف قرارگیرد ، کشور مورد تهاجم در اولین روزهای جنگ طعم شکست را خواهد چشید.  در این حلقه ها ، تصفیه خانه ها ، شبکه های آبرسانی و مخازن آب در سومین حلقه استراتژیک تعریف شده اند و اشاره دارد به اینکه با قطع آبرسانی به مردم در واقع سیستم گردش خون مردم قطع شده است . این استراتژی ها درحمله به کوزوو و عراق مورد استفاده قرار گرفته اند. از این رو با توجه به تهدیدات منطقه ای و دشمنان متخاصم ایران، لزوم باز تعریف مفاهیم پدافند غیرعامل و دفاع غیر نظامی در سامانه های آبی بسیار حائز اهمیت است .

ضرورت برگزاری همایش

در کنار گستردگی در موضوعات اساسی در حوزه پدافند غیرعامل و تنوع در روشهای مقابله نظیر اصول استتار، اختفاء، پوشش، فریب، تفرقه و پراکندگی، مقاوم سازی و استحکام، حفظ محرمانگی، حفاظت، ایجاد موانع و اقدامات درون سیستمی، آموزش و ایجاد فرهنگ دفاع، ایجاد سازه های امن و مقاوم سازی تاسیسات در مقابل حملات تسلیحات غیرمتعارف (هسته ای، شیمیایی و میکروبی) و تاب آوری در مقابل بحران ها، ضرورت اتخاذ تدابیر در برابر تهدیدات نوظهور و بکارگیری روشهای نوین در موضوعاتی نظیر امنیت سایبری، حفاظت از زیرساخت‌های مربوط به انرژی، آب، حمل‌ونقل و شبکه‌های ارتباطی احساس می شود .

 در حوزه آب، اولویت های پدافند غیرعامل شامل مقاوم‌سازی شبکه‌های آبرسانی ، پیش‌بینی سناریوهای تخریب ، ایجاد سامانه‌های هشدار برخط و آمادگی و پاسخ  می باشد . با توجه به تجربیات جنگ تحمیلی 12 روزه از سوی دشمن صهیونی که با عدم رعایت  مکرر کنوانسیون های بین المللی از سوی این رژیم و متحدانش همراه بود ، لزوم حفاظت از منابع آبی و سامانه های آبرسانی دو چندان شده است.

در این راستا شرکت آب و فاضلاب اهواز پیشگام برگزاری همایشی ملی در جهت ارتقاء تاب آوری و حفاظت از سامانه های آبرسانی شده است. براساس پیشنهاد دفتر مدیریت بحران ، پدافند غیرعامل و  HSE و تایید مدیر عامل محترم شرکت جناب آقای مهندس دشتی زاده ( مستند به تصویر ذیل ) ،  برگزاری اولین همایش دفاع غیر نظامی در صنعت آب و فاضلاب مصوب گردید.

اهداف همایش

سامانه های آبرسانی یکی از حساس ترین سیستم ها در حلقه واردن هستند . هرگونه اخلال در تداوم کارکرد تاسیسات آبرسانی چه در تامین بخش صنعت و چه در تامین  بخش شرب و کشاورزی ،  موجب ایجاد نارضایتی های اجتماعی و تبعات ثانویه می گردد .

از آنجا که تامین آب صنایعی مانند فولاد ، نفت، نیروگاهی و پتروشیمی تا حدودی وابسته به صنعت آب و بخشی بصورت مستقل می باشند ،  این همایش فرصت خوبی جهت به اشتراک گذاری دانش فنی و تجارب  بین صنعت آب کشور و  این صنایع  است.  

افزایش تاب‌آوری شبکه‌های آبرسانی با تبادل دانش و تجربه میان متخصصان.

بهره‌گیری از جدیدترین پژوهش‌ها و مقالات علمی در حوزه آب و فاضلاب.

تقویت ارتباط میان دانشگاه، پژوهشگران و صنعت برای تبادل دانش فنی.

الگوبرداری و انتقال تجارب موفق در کاهش آسیب‌پذیری و بهبود کارکرد سامانه‌ها.

ارتقاء آموزش و ترویج فرهنگ پدافند غیرعامل در سطوح مختلف سازمانی.

بازنگری در استانداردها و طراحی‌ها با لحاظ پیوست‌های پدافند غیرعامل.

آشنایی با فناوری‌های نوین گندزدایی و روش‌های ایمن‌سازی گازهای خطرناک.

تبیین جایگاه واقعی پدافند غیرعامل در صنعت آب و فاضلاب کشور.

ارائه راهکارهای بودجه‌ریزی و بهره‌گیری از اعتبارات مسئولیت اجتماعی برای اجرای الزامات پدافند غیرعامل.

بررسی نقش دفاع غیرنظامی در کاهش پیامدهای سیاسی و اجتماعی بحران‌های آبی.

محورهای علمی همایش

محورهای علمی همایش شامل مجموعه‌ای از موضوعات تخصصی در حوزه‌های زیر می‌باشد

چشم‌انداز

برگزاری این همایش گامی مؤثر در جهت ارتقاء دانش فنی، تقویت تعاملات بین‌بخشی و توسعه راهکارهای پایدار برای حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی کشور در برابر تهدیدات نوین خواهد بود.